Viktor, 17 juni 2009
Nederland , Zambia

Waar te beginnen?

Aangezien ik na mijn laatte bericht flink wat achterloop met het jullie op de hoogte houden van de laatste gebeurtenissen, ben ik van plan vandaag maar weer een poging te doen om het een en ander in te halen. Alleen luidt nu de vraag (je raad het al)...'Waar te beginnen?' Er is veel gebeurd in twee weken. En in die twee weken ben ik gaan realiseren dat 'Mars' blijkbaar dichterbij ligt dan ik dacht. Om het te overdrijven speelt er zich hier iedere seconde een gebeurtenis af, wat ver van mijn bed staat. Haast irritant om in te zien dat mijn hersennen op dit vlak zo onderontwikkeld zijn aangezien ze het niet voor elkaar krijgen zich iedere seconden te herinneren. Nu dat ik deze zin nog een keer lees, moet ik er wel aan toevoegen dat ik hier ook weer tevreden mee mag zijn, aangezien ik anders nooit de moeite had gedaan om gebeurtenissen op te schrijven en ze op dit moment met jullie te delen.

Zoals jullie misschien in het vrij kort hadden vernomen dat wij 2 workhops hebben gegeven, wil ik hier niet meer te veel over vertellen aangezien dat al weer twee weken geleden is. Na deze twee workshop hebben wij al OnScreen! team meer dan 50 ideen ontvangen, die graag verfilmd wilde worden. Wij hadden echter maar de mogelijkheid hier 2 van realiseren. De keuze was enorm moeilijk, maar uiteindelijk zijn we erin geslaagd twee ideen te kiezen. Ik zelf was meteen weg van het idee van twee jongens genaamd: Peter and Lovely (wat letterlijk op zijn identiteitsbewijs staat). Zij zijn allebei studenten aan de Evelyn Hone College hier in Lusaka en zij studeren hier Engels. Hun verhaal gaat over studenten die het niet voor elkaar krijgen hun schoolgeld te betalen. Per drie maanden moeten studenten hier anderhalf miljoen Kwatsja betalen, wat ongeveer 230 Euro is. Voor mij een zeer interesant gegeven aangezien ik met mijn naieve hoofd altijd dacht, de mensen op school hebben het goed voor elkaar. FOUT! We zijn met onze neuzen in dit materiaal gedoken en kwamen erachter dat Lovely een zeer interessant verhaal had. Hij komt uit een gezin met 11 broers en zussen en woonde tot 8 maanden geleden bij zijn familie in Chilubi, een moeras gebied wat ligt in het Noorden van Zambia. Op zijn schouders ligt een enorme druk aangezien zijn vader (ooit ook leraar, en daardoor het grote voorbeeld van Lovely) zich uit het zweet werkt om een gedeelte van Lovely's studie te betalen en dit zelfde geld voor zijn oudere broer. HIJ moet er straks voor zorgen dat zijn familie genoeg te eten heeft. Tegenwoordig woont Lovely bij zijn 'Guardian's die in Lilanda Compound (ghetto) wonen. Hier woont hij met een gezin van 7 in een drie kamer woning. We besloten om zijn persoonlijke verhaal te gebruiken om de vele mensen die met dit probleem kampen te representeren. Als eerste wilde we graag naar Chilubi af reizen om zo zijn achtergrond te laten zien en de druk waarmee hij te maken heeft weer te geven en om het verschil tussen een swamp village en the big city te laten zien. Het leek niet zo lastig, maar naar verder inzien werd dit vanwege gebrek aan tijd vrijwel onmogelijk. Het is alleen al 12 uur rijden naar een dorpje aan het grote meer, waar je dan vervolgens een boot (en daarmee bedoel ik een kleine kano) moet pakken naar een eiland, wat je weer drie uur kost en daarvandaan moet je weer een boot naar het vaste land pakken wat je anderhalf uur kost. Dan zou je daar moeten filmen en vervolgens de hele reis weer terug moeten afleggen. Het komt er dus op neer dat heen en weer Amsterdam - Lusaka nog sneller gaat, een bizarre gedachte. Daarbij was het ook nog eens zo dat het grootste gedeelte van de auto reis door Congo afgelegd moest worden, wat Kambisa een te groot risico vond vanwege de situatie in dat land. Helaas, ik die ontzettend graag wilde gaan was zeer teleurgesteld en dacht op dat moment dat de kwaliteit een stuk acheruit ging hierdoor. Uiteindelijk heb ik mij er toch over heen gezet, ook aangezien het niet MIJN film is, maar dat van Lovely en Peter en ik hier ben om hen te steunen. Een ander aspect wat wij nodig hadden voor de film, was om de huidige thuis situatie van Lovely vast te leggen. Hiervoor vroegen wij aan Lovel of hij toestemming aan zijn Guardian's wilde vragen. Vervolgens belde hij ons op en zij dat wij de volgende dag om 8 uur s'avonds langs mochten komen. Zo gezegd, zo gedaan. 4 Bazungu's in een taxi, met de deuren op slot reden richting Lilanda Market waar wij met hem hadden afgesproken. Eenmaal daar aangekomen hebben wij een half uur staan wachten voordat we eindelijk weer contact met Lovely hadden. Een half uur wachten in een Compound waarvan ook de taxi chauffeur nerveus werd; Here, they don't like Bazungu's, is geen pretje. Ondanks dat het ergens een prachtig beeld heeft, de krottenhuisjes onder kaars verlichting, vanwege geen electriciteit, moet ik ook toegeven dat ik niet op mijn gemak was aangezien er steeds meer mensen zich om je taxi gaan begeven. Eindelijk kregen we een telefoontje van Lovely, maar hij klonk niet blij. Hij wees ons de weg naar zijn huis en na weer een half uur rijden, eindelijk daar aangekomen, begon hij uit te leggen wat het probleem was. Zijn Guardian's gaven ons geen toestemming om binnen te komen, aangezien zij ons (de witte man) als Satanisten zagen. Ondanks het feit dat we in het jaar 2009 leven, speelt Whichcraft blijkbaar in vele landen nog een grote rol. Het was een te groot risico om ons binnen te laten. Lovely werd hevig onder druk gezet en ook wij voelde ons niet op ons gemak aangezien wij ons in een Ghetto begaven waarvan vele mensen ook blijkbaar zien als Satanisten en je de situatie voor geen enkel moment in kunt schatten. Uiteindelijk kregen we het voor elkaar om die zaterdag om 2 uur overdag met de Guardian's af te spreken en zijn met deze info weer richting ons Hostel vertrokken. Helaas de tweede tegenslag in korte periode. In de tussentijd hadden we de school ook al voor toestemming gevraagd, maar die verwezen ons telkens weer naar een ander persoon, die ons weer verzocht naar weer een ander persoon en na de zoveelste nieuwe persoon werd ons uiteindelijk verzocht om een brief te schrijven. Dit schoot dus ook al niet op. Die zaterdag kregen wij om 1 uur een telefoontje van Loveley dat zijn Guardian's ons niet wilde spreken. Hij had ze er niet van kunnen overtuigen en was inmiddels al onder hevige druk komen te staan. Ze hadden gezegd dat de witte man niet te vertrouwen is en hoe kunnen ze nou het idee kiezen van een 'village boy' boven 50 andere ideen van mensen die al voor een langere tijd in de stad wonen. Wanneer je toch met ze in zee gaat dan moet je het huis verlaten. Nou is een ghetto al niet veel dat je hebt, maar niets is nog minder of te wel niets. Er is niets frustrerender dan gediscrimineerd te worden en niet eens de mogelijkheid te krijgen om uit te leggen wie wij zijn, waarom wij hier zijn en wat wij willen. Na heel wat pogingen om voor als nog een afspraak te maken met the Guardian's van Lovely die dit bleven weigeren, hebben wij er ons bij neer moeten leggen om dit verhaal stop te zetten. Onmogelijk om te produceren en een te groot risico voor Lovely wat wij hem absoluut niet aan wilde doen. Iets wat Kambisa letterlijk betekent; Speak Out, werd ons onmogelijk gemaakt. Alweer was de vraag, waar nu te beginnen. Tot plotseling Peter ons over zijn persoonlijke verhaal begon te vertellen. Peter is 25 jaar, zeer christelijk gelovig en heeft met hetzelfde probleem te maken. Ook hij komt uit een piep klein dorpje en een grote familie. Een voordeel was dat dit dorpje nog geen 30 minuten van Lusaka ligt. Later werd duidelijk dat Peter in Capanana Compound leeft met zijn vrouw en kind van 8 maanden, waarbij zijn zus en haar man en 5 kinderen hun buren zijn en zij op hun kosten eten. Peter staat om 5 uur in de morgen op, loopt naar zijn zus om daar een stukje brood mee te nemen naar school, loopt vervolgens 1 uur en 50 minuten naar school, aangezien voor hem de bus (2500 Kwatsja, wat minder dan 50 cent is) te duur is. Dan zit hij van 8 uur tot 4 uur op school en loopt dan weer 1 uur en 50 minuten terug en dan is het alweer donker en dit doet hij 5 dagen in de week. In het weekend werkt hij in zijn tuin, waar hij vegatebles kweekt wat samen met shima elke dag hun enige maaltijd per dag representeert. Een bijbaantje om zijn schoolgeld te kunnen betalen zit er dus niet in. Nu klinkt dit allemaal heel triest, maar ook dit moet je in vergelijking zien met het Zambiaanse way of living. Wij wilde dus niet alleen het droevige hiervan vatleggen, maar ook juist de gedrevenheid van zo iemand die toch elke dag naar school gaat en zijn passie volgt, ondanks al zijn obtakels. Met zijn verhaal zijn wij verder gegaan. We wilde hem ook heel graag filmen tijden de zondags kerk. Het is een hele stille jongen, maar hij is iemand die de mis leidt en dus de secratry (zoals hij dat zo mooi uitspreekt) van de pastoor. Wij zijn naar de patoor afgereizd om toestemming te vragen en met succes. De volgende dag reisde wij af naar Chaissa Compound, een van de beruchtste Compounds in Lusaka, waar zijn kerk was. We konden het niet vinden en hebben een uur met de taxi chauffeur rond gereden, totdat het volgende gebeurde. Ik kon van een afstand zien dat er een man midden op de zandige en stenige weg bleef staan. Toen wij telkens dichterbij kwamen, sprong de man nog steeds niet weg en op dat moment voelde ik dat er iets goed mis was. De taxi chauffeur reed de man aan, waarna de man vervolgens weer opstond. Toen de taxi chauffeur dit nog een keer wilde proberen, sprong de man op de motorkap en begon als een gek te schreeuwen. Uiteindelijk moest de taxi chauffeur wel stoppen. De man liep richting de deur van de taxi chauffeur en opende deze. Hier begon hij verhaal te halen waarom wij als Bazungu's hier waren. Zij zijn Satanisten, zij horen hier niet! De taxi chauffeur probeerde de boel te sussen, maar tevergeefs. De man haalde de sleutels uit het stop contact en hield de sleutels stevig in zijn handen vast. Op dat moment begon mijn hart hevig te keer te gaan, tegelijketijd dat mijn lichaam verstijfd was. Toen kwam de man op ons af. Jorrit, onze begleider had de deur op slot gedaan, maar opende zijn raam en begon boos het gesprek met de man aan. Hij vertelde dat wij Christenen waren en dat wij hier kwamen voor de kerk en dat de enige die Satanist hijzelf was. Na een onsamenhangend kort gesprek, wat uren leek te duren, begon de man te lachen en vertelde dat hij een grapje maakte en dat hij in feite geen eens Christen was, maar een dronken was. We kregen de sleutels terug. Ondanks dat Sarah flink in paniek was geraakt, besloten we toch om onze zoektocht voort te zetten. Uiteindelijk vonden wij het. Een kerk bestaande uitt 6 houten palen en vuilniszakken. Van binnen waren er wat bankjes neer gezet en was het versierd met traditionele Afrikaanse doeken. Hier hebben wij de helft van de dag doorgebracht onder het genot van een hoop gezang, heftig biddende mensen en vooral veel glimlachen. Later die dag zijn we naar het dorp gegaan waar Peter's ouders wonen. Een dorp bestaande uit 6 ronde huisjes met rieten daken, een hutje waar een emmer staat om je te wassen, een hutje waar een gat gegraven is om als toilet te gebruiken en een water put. Een dorpje wat je niet eens in het openlucht museum tegen komt, zo primietief. Om mijn verhaal tot een einde te breien, heb ik meer tijd nodig en ik kan het jullie niet kwalijk nemen dat jullie nu zoiets hebben van wanneer is dit verhaal nou eindelijk een keer afgelopen, want ik heb nog meer dingen te doen vandaag. Dat komt goed uit want ook de muggen zijn weer in aantocht. Jullie houden van mij deel twee van dit verhaal nog te goed, want geloof mij ook in dat deel hebben zich heel wat bizarre situaties afgespeelt. Situaties waarvan je simpelweg denkt; 'Waar te beginnen?'

Wil je goedkoop naar het buitenland bellen? Bel dan via HalloBuitenland.nl